Zouden we Van Hool kunnen nationaliseren?
Inleiding
De Busbouwer Van Hool staat op de rand van faillissement en is momenteel bezig
met een massief herstructureringsplan om terug rendabel te worden. Dit is enorm
triest nieuws voor de Belgische reisindustrie, maar dit falen kan geloof ik
omgedraaid worden tot een succes. Van Hool gaat namelijk zijn fabriek te
Koningshooikt sluiten, dit is een regelrechte ramp voor de mensen die van deze
industrie leven. In totaal zullen ongeveer 830 mensen, dit jaar nog, hun baan
verliezen. Deze fabriek heeft een lange traditie van lijnbussen bouwen, maar ze
kunnen simpelweg niet op tegen de goedkope Chinese fabrikanten zeggen ze. Deze
fabriek is een gigantische bron van institutionele kennis en een belangrijke
inkomstenbron voor de lokale economie. Ook voor onze vervoermaatschappij De
Lijn is Van Hool een cruciale partner. Daarom geloof ik dat de fabriek een
waardevolle aanwinst zou zijn voor De Lijn of mogelijks de Belgische staat. In
dit artikel wil ik een mogelijke Nationalisering van de Van Hool fabriek in
Koningshooikt bespreken.
Hoeveel vraag is er in België?
Maar wat heeft een overheid aan een busbouwer beheren? Als eerste zullen we
kijken naar de vraag van de vervoersmaatschappijen van België.
Momenteel:
bezit MIVB/STIB ongeveer 700 bussen
bezit De Lijn ongeveer 2240 bussen
bezit TEC ongeveer 2435 bussen
totaal aantal bussen in Belgie: 5375
Bussen moeten ongeveer om de zeven jaar vervangen worden. En het huidige wagenpark
van de lijn is al enorm verouderd.
België heeft nog een aantal andere bedrijven die gebruik zouden kunnen maken
van Bussen. De NMBS heeft elk weekend nood aan een aantal vervangbussen die
treinen vervangen wanneer Infrabel werkt aan de sporen.
Ook Defensie kan een aantal nieuwe bussen gebruiken. Het Belgisch Ministerie
van Defensie voert grotendeels civiele acties en evacuaties uit. Hiervoor
moeten ze een groot aantal mensen en materieel kunnen verplaatsen. Daartoe
beschikt Defensie over een groot aantal vrachtwagens, waarvan recent nieuwe
leveringen werden gedaan. Voor menselijk vervoer gebruiken ze ook bussen, maar
deze zijn al heel oud. Ook zij zouden misschien gebruik kunnen maken van een
grotere vloot bussen.
Belgie heeft dus
elke 7 jaar minstens 5375 nieuwe bussen nodig. Dat betekent dat we 768 nieuwe
bussen per jaar jaar nodig hebben of net iets meer dan minstens 2 bussen per
dag. Helaas heb ik geen kennis van de productiecapaciteiten van de fabriek in
Koningshooikt, dit soort informatie wordt vermoedelijk geheim gehouden. Maar
dit cijfer zal zeker ergens boven 2 bus per dag liggen. De productiecapaciteit
ligt waarschijnlijk veel hoger.
Strategisch nut van bussen?
Als de fabriek continu produceert zou er uiteindelijk een surplus van bussen
ontstaan die niet opgenomen kunnen worden door de vooraf vermelde bedrijven. In
dit geval moet de fabriek niet stoppen met produceren, maar kunnen deze bussen
van verder nut zijn voor de belgische staat.
Bussen kunnen een vorm van civiele en tactische ondersteuning vormen. Vervoer
van mensen is een belangrijke pilaar van een nationaal logistiek systeem. En
onderwijs, mobiliteit en vrede zijn de drie grootste pilaren om een groeiende
economie te ondersteunen. Als België een ander land militair of economisch moet
ondersteunen is het sturen van bussen ook een goede onderneming. Denk hierbij
aan landen als Congo, Palestina en Oekraïne.
Denk hierbij aan landen als Oekraïne, dat na de oorlog veel ondersteuning zal
nodig hebben bij hun heropbouw. Een aantal ex-oostbloklanden hebben al oude
trams, treinen en bussen aangeboden die compatibel zijn met de huidige
Oekraïense stock. Maar dit zal niet genoeg zijn, en de kans is groot dat het
even zal duren voor de lokale productie terug op gang kan komen.
De surplus zou ook onze ex-colonie, Congo kunnen dienen. Als ex-kolonisator
heeft België een grote schuld te betalen aan haar voormalige kolonie. Na jaren
exploitatie verlieten we het land, sindsdien geeft Belgie wel af en toe een
kleine aalmoes. We bouwen hier en daar wel een school en we geven hun ook soms
ons afgedankte verouderde militair materiaal, maar we doen niet genoeg. Als we
hun goede mobiliteit kunnen schenken, en hiermee in ons eigen land ook een
industrie kunnen ondersteunen, dan is dat voor beide kanten een goeden zaak.
Hiermee schenken we meer onafhankelijkheid aan het Congolese volk, dat nu vaak
moeilijk hun eigen land kan doorkruisen. Dit blokkeert een hoop van de
bevolking om zichzelf uit slechte economische en sociale omstandigheden te
halen. Het zou ook de stabiliteit en de democratie verbeteren in een land dat
bekend staat voor zijn slechte stabiliteit en democratie.
Competitie met China?
Een van de reden die werd gegeven door Van Hool is dat ze de competitie met
China niet aankunnen. Maar met elke verdwijning van competitie wordt het
chinees marktaandeel groter. Als we dit wensen te stoppen zouden we ervoor
moeten zorgen dat we nog steeds onze eigen bussen kunnen produceren.
Institutionele kennis
Een busbedrijf als Van Hool opstarten van niets heeft hoge kosten. Een fabriek
plannen en bouwen alleen al is een gigantisch ondernemen. Het regelen van een
goed bevoorradingssysteem is ook een grote logistieke onderneming. En Van Hool
bezit een goed opgeleide werkkracht.
Van Hool heeft ook een aantal goede ontwerpen al klaar om in gebruik te nemen.
De huidige ontwerpen voor bussen voldoen al aan bijna alle wensen van onze
vervoersmaatschappijen voor de nabije toekomst. Enkel het gebrek aan Hybride
Modellen is opmerkelijk. De kost van ontwerp is dus al betaald. Enkel fabricage
zou nog betaald moeten worden met tijd en geld.
Economische reden
Het verliezen van 830 jobs is rampzalig voor Koningshooikt, met een bevolking
van maar 4.362 inwoners belandt een groot deel van de bevolking plots in
kansarmoede. Wanneer een dorp als Koningshooikt in 1 klap een groot deel van
zijn industrie verliest zul je heel snel consequenties zien. De kans is
bijvoorbeeld groot dat in de nabije toekomst een aantal winkels in
Koningshooikt zullen moeten sluiten door verlies van klanten. Daarnaast is het
ook een verkiezingsjaar, momenteel bezit Open Vld nog 6 zetels in het
gemeentebestuur van Lier, een aandeel dat zeker zal dalen mede door de sluiting
van de fabriek onder een regering met een Premier van Open Vld.
En ook dit nog: Als de industrie weggaat, komt hij ooit nog terug? België was
ooit een industriële macht, de grote hoeveelheid aan verlaten fabrieken in elke
hoek van ons land is bewijs hiervan. Deze macht kwam echter te paard met veel
onaangename werkomstandigheden. We vochten dus voor betere werkomstandigheden,
maar hierdoor werden we een duurdere werkkracht. En Van Hool is een bedrijf in
een lange rij van bedrijven die deze dure werkkracht niet meer kan of wilt
betalen. En ook al werken de meeste Belgen tegenwoordig niet meer in de
industriesector, moeten we wel proberen om onze industrie te behouden waar we
kunnen.
Het feit is dat een land niet alleen kan draaien op dienstverlenende
industrieën. Niet iedereen is geschikt voor dat soort werk. En als we alle
industrie laten verdwijnen, zullen deze mensen ook weggaan of werkloos blijven.
Vroeg of laat zullen we moeten ingrijpen.
Nationalisering
Nationalisering van een falend bedrijf is een drastische stap. Maar ik
geloof dat het een voordelige stap kan zijn. Een falend bedrijf simpelweg
subsidiëren is niet genoeg. De verantwoordelijken voor het wanbeleid moeten
verwijderd worden. Dit gaat enkel door een volledige verandering van het
management. Daarnaast zoeken de huidige aandeelhouders continu naar groei.
Prive aandeelhouders willen altijd groei zien, anders verwijderen ze hun
investering. De enige belangrijke metriek voor een genationaliseerd bedrijf is
de output.
Hoe zou de nationalisering verlopen? De aandelen van de fabriek kunnen
opgekocht worden door de regering, de gemeenschappen of de vooraf gemelde
bedrijven die gebruik zouden maken van de fabriek.
Slot
In het kort: België is een klein land waar veel vraag is naar bussen voor zijn
vele staatsbedrijven, en deze vraag zal waarschijnlijk stijgen in de komende
jaren. Bussen zouden ook een belangrijke export kunnen zijn op vlak van
internationale ondersteuning.
De plannen zijn ondertussen bekend, de regering zal niet ingrijpen bij de
ondergang van deze fabriek. Persoonlijk zie ik dit als een kans die door onze
vingers glipt, maar er kan altijd nog verandering in deze beslissing komen
aangezien het een ontwikkelende situatie is. Deze verkiezingen zullen
beslissend zijn voor de Van Hool fabriek en zijn werknemers. Begrijpelijk ook,
deze actie zal nooit genomen worden door een regering van Open VLD. Als
Liberale partij staat dat compleet tegenover hun ideologie. Bent u verbonden
aan een politieke partij of vindt u dit een interessant idee? Deel dit artikel
dan met mensen waarvan je denkt dat ze het wel interessant zouden vinden of het
zouden opnemen in hun politiek programma.
Bibliografie
Belga. (2023, november 9). Gazet van Antwerpen.
Opgehaald van De Lijn vraagt om aanbod tijdelijk af te bouwen tot
capaciteitsproblemen opgelost zijn:
https://www.gva.be/cnt/dmf20231109_95430427
De Lijn. (2024, april 18). Opgehaald van Wikipedia:
https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Lijn_(vervoermaatschappij)
STIB/MIVB. (2024, april 18). Opgehaald van Wikipedia:
https://de.wikipedia.org/wiki/Soci%C3%A9t%C3%A9_des_Transports_Intercommunaux_de_Bruxelles/Maatschappij_voor_het_Intercommunaal_Vervoer_te_Brussel
TEC. (2024, april 18). Opgehaald van Wikipedia:
https://de.wikipedia.org/wiki/Transport_en_Commun
Reacties
Een reactie posten